Belastingplan 2026 aangenomen. Wat verandert er dit jaar?

Op 16 december heeft de Eerste Kamer het Belastingplan 2026 aangenomen. Het bevat een reeks wijzigingen die op 1 januari 2026 zijn ingegaan en invloed hebben op zowel particulieren als bedrijven. Wat zijn de belangrijkste wijzigingen?

Inkomstenbelasting en tarieven

In 2026 zijn de tarieven en schijven van de inkomstenbelasting voor box 1 aangepast.

Tabel 1. Basistarieven box 1 in 2026

	€ 0 – € 38.883	€ 38.883 – € 78.426	> € 78.426
Tarief box 1	35,75%	37,56%	49,50%

Tabel 2. Tarieven box 1 in 2026: AOW-leeftijd en geboren in of na 1946

	€ 0 – € 38.883	€ 38.883 – € 78.426	> € 78.426
Tarief box 1	17,85%	37,56%	49,50%

Tabel 2. Tarieven box 1 in 2026: Geboren voor 1946

	€ 0 – € 41.123	€ 41.1233 – € 78.426	> € 78.426
Tarief box 1	17,85%	37,56%	49,50%

Het maximale aftrekpercentage waarvoor sommige aftrekposten (ondernemersaftrek, MKB winstvrijstelling, hypotheekrente en zorgkosten) mogen worden afgetrokken bedraagt 37,56% in 2026.

Zelfstandigenaftrek

De zelfstandigenaftrek voor ondernemers daalt flink (van ongeveer €2.470 in 2025 naar € 1.200 in 2026). Hiermee gaat de belastingdruk voor ondernemers omhoog. In 2027 wordt de zelfstandigenaftrek verder afgebouwd naar € 900.

Forfaitair rendement box 3

De geplande verhoging van het hoge forfaitaire rendement in box 3 van 5,88% (2025) naar 7,78% in 2026 gaat niet door. Ook de voorgenomen verlaging van het heffingsvrije vermogen van € 57.684 naar € 51.396 is geschrapt.

Voor 2026 wordt het forfaitaire rendement in box 3 voor overige bezittingen vastgesteld op 6%. Het definitieve forfaitaire rendement voor spaargeld en schulden wordt pas ná afloop van 2026 bepaald.

Het heffingsvrije vermogen gaat in 2026 omhoog naar € 59.357 (of € 118.714 voor fiscaal partners).

Opgaaf werkelijk rendement en eigen gebruik vastgoed box 3

Bij de berekening van het werkelijk rendement in box 3 (niet eigen woning) moet vanaf 2026 ook rekening gehouden worden met het voordeel van eigen gebruik van vastgoed. Dit betekent dat, wanneer een woning of ander onroerend goed in box 3 niet wordt verhuurd maar door de eigenaar zelf wordt gebruikt, wordt aangenomen dat er een economisch voordeel wordt genoten, vergelijkbaar met het ontvangen van huur.

Dit fictieve voordeel wordt vastgesteld op 5,06% van de WOZ-waarde van het betreffende pand. Dit percentage is gebaseerd op de gemiddelde economische huurwaarde, zoals bepaald in onafhankelijk onderzoek. Het gaat dus om een forfaitaire bijtelling die losstaat van feitelijke huurinkomsten.

Let op, dit voordeel geldt niet alleen over de periode waarin het vastgoed daadwerkelijk door de eigenaar wordt bewoond of gebruikt, maar ook over de tijd dat het pand tot diens beschikking staat, zoals tijdens leegstand of tijdelijk niet-gebruik

Aanpassing leegwaarderatio

Voor zowel de inkomstenbelasting (box 3) als de schenk- en erfbelasting wordt de waarde van een verhuurde woning in beginsel vastgesteld op de WOZ-waarde. Voor verhuurde woningen met huurbescherming geldt een afwijkende regeling. De waarde van deze woningen wordt gesteld op een percentage van de WOZ-waarde dat wordt bepaald aan de hand van de huuropbrengst (leegwaarderatio). Vanaf 2026 kunnen eigenaren van een verhuurde woning waarvoor huurbescherming geldt geen gebruik meer maken van de leegwaarderatio voor deze woning als zij deze verhuren aan een gelieerde partij (meestal familie) tegen een niet marktconforme (lees: te lage) huurprijs.

Verlenging aangiftetermijn erfbelasting

De aangiftetermijn voor het indienen van de aangifte erfbelasting wordt verlengd van acht naar twintig maanden na het overlijden. Ook het startmoment van het berekenen van de belastingrente bij de erfbelasting wordt aangepast naar twintig maanden na het overlijden. De wijziging geldt voor overlijdens die op of na 1 januari 2026 plaatsvinden.

Verhoging btw voor logies

Het verlaagde btw-tarief op logies wordt afgeschaft. Het btw-tarief voor logies gaat hierdoor van het verlaagde tarief (9%) naar het algemene tarief (21%). Hierdoor geldt het verlaagde btw-tarief dus niet langer voor bijvoorbeeld de verhuur van hotelkamers, gemeubileerde vakantiewoningen en stacaravans. Het verlaagde btw-tarief voor het geven van gelegenheid tot kamperen binnen het kader van het kamp- en vakantiebestedingsbedrijf aan personen die daar slechts voor een korte periode verblijf houden blijft bestaan.

Overdrachtsbelasting verlaagd

Het algemene tarief in de overdrachtsbelasting van 10,4% voor woningen die de koper niet zelf (langdurig) zal bewonen daalt per 1 januari 2026 van 10,4% naar 8,0%. Dat nieuwe ‘algemene woningtarief’ geldt voor alle verkrijgingen van woningen, met uitzondering van gevallen waarin het bestaande verlaagde tarief van 2% of een vrijstelling, zoals de startersvrijstelling, van toepassing is.

Nieuwe regels voor crypto en privacy

Een verrassend en veelbesproken onderdeel van de fiscale ontwikkelingen is de focus op digitale vermogensbestanddelen.

In 2026 wordt een volgende stap gezet in het bestrijden van belastingontduiking met crypto’s. Vanaf 2026 moeten crypto-aanbieders persoonsgegevens van hun klanten verzamelen. Deze gegevens moeten samen met de transactiegegevens van de klanten uiterlijk op 31 januari 2027 gerapporteerd worden aan de Belastingdienst. De Belastingdienst kan daarmee beter controleren of die klanten in hun aangifte inkomstenbelasting het hebben van crypto wel goed hebben ingevuld. De wet wordt begin 2026 behandeld in de Kamers en gaat – nadat deze in beide Kamers is aangenomen – met terugwerkende kracht in vanaf 1 januari 2026.

Handhaving en schijnzelfstandigheid

Sinds 2025 controleert de Belastingdienst meer op schijnzelfstandigheid bij zzp’ers en hun opdrachtgevers. Gelukkig blijft de inzet van boetes bij schijnzelfstandigheid voorlopig milder, omdat het kabinet de ‘zachte landing’ verlengt naar 2026.

BAA ADVIES. Ook dit jaar zijn er gunstige en minder gunstige aanpassingen van de belastingwet. Bij het maken van grote financiële keuzes is het slim om met deze wijzigingen rekening te houden.